Zespoły koordynacyjne zamiast lekarzy w programach lekowych

Nadciąga era medycyny komitetów robotniczo-chłopskich???

Krystyna Knypl

Na stronach Ministerstwa Zdrowia pod adresem http://www.mz.gov.pl/wwwmz/index?mr=q491&ms=382&ml=pl&mi=382&mx=0&mt=&my=131&ma=032621 dostępny jest od kilkunastu dni projekt nowelizacji ustawy refundacyjnej. Przeczytało go blisko 600 osób, to bardzo mało jak na regulację, która może dotyczyć każdego z nas w każdej chwili.

Gdy wprowadzano ustawę refundacyjną w jej pierwotnym brzmieniu, zdawało się, że trudno o bardziej brutalną ingerencję władzy państwowej w proces leczniczy i niezawisłość decyzji terapeutycznej lekarza.

Gdy czytam nowelizację, to widzę, że ustawa refundacyjna w swym pierwotnym brzmieniu to był pikuś, pan Pikuś.

Kto w medycynie rządzi, pokazuje nam projekt nowelizacji ustawy. Jej szczególnie groźny fragment dotyczy programów lekowych. Zakłada on, że kwalifikacja do programu lekowego, ocena jego skuteczności oraz decydowanie o ewentualnym wyłączeniu z programu pacjentów będą spoczywały w rękach... tzw. zespołów koordynacyjnych, złożonych z „ekspertów z dziedzin medycyny lub dziedzin pokrewnych” oraz przedstawicieli NFZ, MZ i organizacji pacjentów.

zespolmini

Nie sposób nie zauważyć, że słowo lekarz nie pojawia się w opisie składu „zespołów koordynacyjnych”, są tylko tajemniczy „przedstawiciele”. Z pewnością nie wszyscy z nich mają dyplom lekarza, ale na mocy nowej ustawy refundacyjnej „pobawią się w doktora” i jednemu pacjentowi przydzielą uczestnictwo w programie lekowym, a drugiemu nie przydzielą.

Że nie będą wiedzieli, co czynią, bo się na leczeniu nie znają? A kto by się przejmował takimi drobiazgami jak kompetencje medyczne czy tajemnica lekarska – wszak władza wszystko wie nieomylnie i jak kogoś namaści, to mylić się on nie może i wszystko mu wolno (to oczywiście ironia).

Oto najważniejszy fragment projektu ustawy:

„Art. 31a. 1. Prezes Funduszu jest obowiązany powołać Zespół Koordynacyjny dla danego programu lekowego:

1) na wniosek ministra właściwego do spraw zdrowia;
2) gdy program lekowy taki zespół przewiduje.

2. Do zadań Zespołu Koordynacyjnego należy:

  • 1) kwalifikacja świadczeniobiorców do programu lekowego na podstawie kryteriów włączenia do danego programu;
    2) ocena skuteczności terapii w trakcie trwania programu lekowego na podstawie zasad jego monitorowania;
    3) decydowanie o wyłączeniu świadczeniobiorców z programu lekowego na podstawie kryteriów wyłączenia z danego programu.

3. W skład Zespołu Koordynacyjnego wchodzi:

1) od 5 do 15 ekspertów z dziedziny medycyny lub dziedzin pokrewnych, właściwych dla danego programu lekowego,
2) od 1 do 2 przedstawicieli Prezesa Funduszu,
3) od 1 do 2 przedstawicieli ministra właściwego do spraw zdrowia,
4) do 2 przedstawicieli stowarzyszeń pacjentów, do których zadań statutowych należą zadania dotyczące dziedziny medycyny właściwej dla danego programu lekowego – którzy nie byli skazani prawomocnym wyrokiem za umyślnie popełnione przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.

4. Członkowie Zespołu Koordynacyjnego ze swojego składu powołują przewodniczącego i jego zastępcę oraz sekretarza.

5. Zespół Koordynacyjny obraduje na posiedzeniach. W uzasadnionych przypadkach jest możliwe podjęcie decyzji przez Zespół Koordynacyjny w trybie obiegowym z wykorzystaniem dedykowanych aplikacji elektronicznych udostępnianych przez Prezesa Funduszu.

6. Członkom Zespołu Koordynacyjnego przysługuje zwrot kosztów podróży i zakwaterowania na zasadach określonych w przepisach dotyczących zasad ustalania oraz wysokości należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce budżetowej z tytułu podróży służbowej na terenie kraju.

7. Regulamin Zespołu Koordynacyjnego określa Prezes Funduszu.

8. Koszty działalności Zespołu Koordynacyjnego pokrywa Fundusz. Obsługę administracyjną zapewnia Prezes Funduszu.

 

Sfrustrowana lekturą tekstu nowego brzmienia ustawy refundacyjnej zapytałam mec. Paulinę Kieszkowską-Knapik, co sądzi o tym projekcie. Oto jej komentarz:

Nowela ustawy refundacyjnej zakłada, że w programach lekowych „na wniosek MZ” ma obowiązywać model, że to nie lekarz prowadzący, ale „ciało zewnętrzne”, w tym przedstawiciele MZ i NFZ, będzie kwalifikować pacjenta i go wyłączać z leczenia. Dla mnie jest to konstrukcja konstytucyjnie karkołomna, bo to tak jakby przedstawiciele wilka decydowali o leczeniu Czerwonego Kapturka i nie przewiduje się nadejścia leśniczego… Jeśli jakiś lek jest w programie, to i tak przeszedł już „zasieki” ustawy: a) przeszedł kryteria, b) przeszedł próg qaly1, c) miał negocjacje, d) zwykle ma RSS2, e) zwykle ma wąskie kryteria włączania do leczenia. A teraz dodaje się jeszcze oderwanie leczenia od lekarza prowadzącego, w dodatku to kwalifikacyjne ciało nie składa się tylko z lekarzy, a od podjętych decyzji nie ma odwołania.

Moim zdaniem taka regulacja nie przechodzi testu konstytucyjności, ponieważ:

a) lek jest refundowany, ale zarazem nie jest refundowany – jeszcze potrzeba decyzji „zespołu”, czyli wszystkie programy zaczynają działać jak „chemioterapia niestandardowa”

b) nie ma odwołania od decyzji zespołu, gdy tymczasem decyzja lekarska może być przedmiotem odwołania do konsylium lekarskiego

c) brak ochrony tajemnicy lekarskiej, brak nawet uczestnictwa lekarza prowadzącego w procesie podejmowania decyzji

d) jacyś konkretni pacjenci (ze stowarzyszeń pacjentów) mają decydować o życiu innych pacjentów

e) ustawa nie precyzuje: jak ma zespół procedować? kto ma decydujący głos w wyrokowaniu o czyimś życiu lub śmierci, bo przecież programy lekowe to głównie onkologia? jakie będą terminy rozstrzygnięć?

Taka regulacja moim zdaniem narusza zarówno zasady przyzwoitej legislacji (art. 2 Konstytucji), jak i prawo do ochrony zdrowia (art. 68 Konstytucji).

 

Pomysł, że osoby niemające wykształcenia lekarskiego uczestniczą w specjalistycznych decyzjach terapeutycznych, wydaje mi się najgorszym z wszystkich złych pomysłów, jakie urodziły wszystkie ekipy ministerialne wszech czasów.

Krystyna Knypl
https://sites.google.com/site/myjournalismkrystynaknypl/

1 QALY (z ang. quality-adjusted life year) – liczba lat życia skorygowana jego jakością.
2 RSS – risk sharing schemes, czyli tzw. instrumenty dzielenia ryzyka zawarte pomiędzy MZ a dostawcą leku.