Wybrane artykuły

Lata studenckie

Krystyna Knypl

Tradycją akademii medycznych jest spotkanie absolwentów po 50 latach od dyplomu. Moja rocznica zbliża się szybkimi krokami. Jeśli się wybiorę, co będę wspominać?

Czytaj więcej: Lata studenckie

Różne oblicza emigracji,

czyli nie każdy może być emigrantem

Alicja Barwicka

Emigracja jest zjawiskiem tak starym jak ludzkość. Emigrowano od zawsze i nadal temat jest aktualny. Opuszczenie ojczystego kraju czasowo lub na stałe może mieć charakter dobrowolny lub przymusowy, a przyczyny bywają bardzo różne, dominują jednak polityczne, ekonomiczne, religijne lub naukowe. Osoby, które podejmowały decyzję o emigracji, to w zdecydowanej większości jednostki silne psychiczne, odporne na sytuacje stresowe, odważne, zdolne do podejmowania decyzji i konsekwentne w ich realizacji, otwarte na nowe, często nieznane wyzwania. Dzięki takim cechom zasiedlano nieprzyjazne dla człowieka przyrodniczo i klimatycznie tereny, tworzono nowe społeczeństwa. Wielu emigrantów dzięki sile woli, wytrwałości w pokonywaniu przeszkód i determinacji w dążeniu do postawionych sobie celów zapisało się na kartach historii świata.

1565 20Berteli L660

Czytaj więcej: Różne oblicza emigracji,

Czteroosobowa rodzina w Anglii

Natalia Rudzka, Zbigniew Rudzki, Jasiek Rudzki, Staś Rudzki

Refleksje ojca, Zbigniewa

czteroswanggdl 8 2016400

Lat nieco ponad sześć i niespełna osiem. Przez ponad miesiąc milczeli, ale wracali ze szkoły niezmiennie zadowoleni. Żadnego płaczu, niepokoju, porannej niechęci, co w wypadku polskiej szkoły starszemu się zdarzało (młodszy nie miał okazji polskiej szkoły poznać).

Czytaj więcej: Czteroosobowa rodzina w Anglii

Młody lekarzu, nie rezygnuj z marzeń!

Przemyślenia rezydentki

Barbara Iwanik

Znów dziś myślałem o emigracji / To jest melodia mojej generacji... – te słowa piosenki zespołu T.Love podśpiewują dziś w dyżurkach młodzi lekarze, a wielu z nich faktycznie decyduje się na wyjazd. Już prawie 8% polskich lekarzy odebrało w izbach lekarskich dokument umożliwiający uznanie kwalifikacji zawodowych na terenie Unii Europejskiej. Co sprawia, że tak chętnie wyjeżdżają z kraju?

Czytaj więcej: Młody lekarzu, nie rezygnuj z marzeń!

Bomba witaminowa

Beata Zastawna

Od lat 80. XX wieku zawrotną karierę w pediatrii robi witamina K. Jest to de facto grupa związków niezbędna m.in. do syntezy czynników krzepnięcia w wątrobie – ich braki mogą powodować zaburzenia krzepnięcia krwi i krwawienia, w tym również do ośrodkowego układu nerwowego.

Czytaj więcej: Bomba witaminowa

Wędrująca szafa

Wiesława Paszek

Jako przedstawicielkę typowej islandzkiej rodziny poproszono mnie o napisanie kilku słów na temat naszych rodzinnych pamiątek. Jedyny problem jest taki, że nie jest to rodzina typowa, a już na pewno nie typowo islandzka. Z drugiej strony co znaczy typowa w dzisiejszych czasach, kiedy podróżowanie jest tak proste, a języki i kultury mieszają się na każdym kroku? Co znaczy typowa na terenach, gdzie z racji historii i geografii, geny już od wieków mieszają się jak w kociołku zupa? U nas ten proces mieszania (ten, którego jesteśmy świadomi) zaczął się też jakiś czas temu, ale pewnie jakby głębiej poszukać, to większość nawet tych prawdziwie typowych rodzin już kiedyś była w kociołku wymieszana i nie wiadomo tylko, jakie niespodzianki zawiera ich genom. Może sytuacja ma się trochę inaczej na wyspach, zwłaszcza tak izolowanych jak Islandia, gdzie napływ nowych genów i kultur z racji położenia zachodził trochę wolniej lub prawie wcale przez wiele wieków? Jednakże jak historia mojej rodziny pokazuje, nie jest to regułą.

Czytaj więcej: Wędrująca szafa

Dziadkowie bez granic…

Pod lupą naukowców

Krystyna Knypl

Przeglądając przez wiele lat literaturę na tematy medyczne, nabrałam podświadomego przekonania, że zagadnieniami wartymi naukowej uwagi są zawały serca, zatorowość płucna, zakażenia wewnątrzszpitalne czy choroby rzadkie.
Przygotowując się do opracowania bieżącego numeru i nie chcąc ograniczać się do osobistych doświadczeń bycia babcią, wpisałam w wyszukiwarkę Medline hasło grandparents… Jakże narastało moje zdziwienie, gdy na ekranie wyświetlały się kolejne poważne doniesienia naukowe na temat dziadków i babć!

Czytaj więcej: Dziadkowie bez granic…

Medycyna pokładowa...

DSC08786400

...albo czy leci z nami lekarz?

Krystyna Knypl

Przed kilku laty wracając z konferencji prasowej w Paryżu, usłyszałam z głośników komunikat: Czy jest na pokładzie lekarz? Jeśli ktoś z państwa jest lekarzem, prosimy o zgłoszenie się do personelu pokładowego. Ponieważ był to polski samolot, nie miałam wątpliwości, że powinnam się zgłosić. Z innymi liniami lotniczymi miałabym pewien kłopot, bo nie jestem pewna, czy moje PWZ jest ważne na pokładzie samolotu np. amerykańskiego lub koreańskiego.

Czytaj więcej: Medycyna pokładowa...

Duty of candour

24gdl 4 2016 660

Biurokracja czy może coś więcej?

Kryspin Stępień

Pracowity dzień
Londyn, jeden ze szpitali uniwersyteckich

7.45 rano. Na korytarzu przed blokiem operacyjnym zebrała się spora grupka pracowników do porannej odprawy. Stoimy pod wielką tablicą z nazwiskami pacjentów wymagających pilnej interwencji medycznej: zespół anestezjologów, chirurgów, asysty zwanej tu ODPs (od ang. operating department practitioners, czyli osoby pełniące jednocześnie obowiązki asysty anestezjologicznej i chirurgicznej), koordynatorzy bloku operacyjnego, koordynatorzy intensywnej terapii. Czasami zbiera się około 20 osób.

Czytaj więcej: Duty of candour

Dzień w SOR

7gdl 1 2016400

Beata Wudarska

Miejsce akcji: SOR w szpitalu klinicznym, 55 000 pacjentów rocznie, czyli przeciętnie 150 na dobę. 80% dyżurujących posiada specjalizację z medycyny ratunkowej, ale tylko ordynator ma fragment etatu – pozostali pracują na śmieciowych kontraktach. Diagnostyka obrazowa i laboratorium dostępne w odległych częściach szpitala. Trzy OIT, oddziały zabiegowe (w tym chirurgia ręki dyżurująca dla Polski zachodniej), pięć oddziałów internistycznych – profilowanych. Lądowisko śmigłowca.

Czytaj więcej: Dzień w SOR

Ciała obce w drogach oddechowych u dzieci

nelsonimg630200

Krystyna Knypl

Na rynku książek medycznych dostępne jest już dwudzieste wydanie najsłynniejszego podręcznika dla pediatrów Nelson textbook of pediatrics autorstwa Roberta M. Kliegmana, Bonity M.D. Stanton, Josepha St. Geme’a, Niny F. Schor, Richarda E. Behrmana. Książka jest piękna pod każdym względem, ale najpiękniejsze w niej jest to, że w prosty, a zarazem wyczerpujący sposób opisuje poszczególne aspekty rozwoju dziecka. Na początek poszerzyłam swoją wiedzę o jednym ze stanów nagłych.

Czytaj więcej: Ciała obce w drogach oddechowych u dzieci

Prof. Marcin Kacprzak

plock2400

Opowieść o koledze z mojej szkoły

Alicja Barwicka

Im starsza szkoła, tym liczniejsze grono jej absolwentów. Jeśli się dobrze poszpera, to wśród wychowanków prawie każdej szkoły znajdziemy wielkie osobistości, bo w końcu każdy, a więc i ci wielcy zazwyczaj jakąś szkołę kończyli. Są także szkoły, których historia powstania jest na tyle krótka, że absolwentów albo jeszcze nie ma, albo co prawda są, ale nie mieli jeszcze szans zaistnieć w światowej polityce, nauce czy kulturze. Wszystko jednak przed nimi, muszą się tylko bardzo starać, by osiągnięcia zostały dostrzeżone, a nazwiska dla potomnych uwiecznione. Będąc absolwentką najstarszej szkoły w Polsce, a według niektórych źródeł także w Europie, mam poczucie, że moi koledzy ze szkoły to naprawdę doborowe towarzystwo.

Czytaj więcej: Prof. Marcin Kacprzak

Retinopatia wcześniaków

Alicja Barwicka

Pod pojęciem wcześniaka rozumiemy w największym skrócie noworodka urodzonego między 22 a 37 tygodniem ciąży. Przyczyn przedwczesnego przyjścia na świat jest wiele, ale równie wiele może być niepożądanych następstw dotyczących w szczególności niedoboru masy ciała oraz niedorozwoju wielu tkanek i narządów. Jedną z tych nieprawidłowości jest retinopatia wcześniaków (retinopatia neonatorum), zwana też ROP (od Retinopathy of Prematurity), będąca ciężkim uszkodzeniem siatkówki związanym z patologicznym rozplemem naczyniowym. Choroba występuje u 10-15% wcześniaków, a ponieważ może prowadzić do trwałych uszkodzeń narządu wzroku, stanowi (również w Polsce) najczęstszą przyczynę ślepoty u niemowląt i małych dzieci.

Czytaj więcej: Retinopatia wcześniaków

Oczy w jesieni życia

nastaroscimg567300

Alicja Barwicka

Wszyscy mniej lub bardziej uświadamiamy sobie następstwa zmian demograficznych we współczesnym świecie. Wśród niejasnych perspektyw są powody do radości, bo żyjemy coraz dłużej. Statystyczny Polak żyje 72,2 lat, Polka – 81 lat i jest to o 6 lat dłużej niż 20 lat temu. Statystki mówią wiele o starzeniu się całej populacji, ale przecież każdego z nas indywidualnie znacznie bardziej interesuje proces starzenia się własnego organizmu. Spojrzenie w skali mikro jest nam najbliższe, bo młodsi już raczej nie będziemy i dotyczy to niestety wszystkich naszych osobistych tkanek i narządów, w tym także narządu wzroku. Co prawda oczy mogą chorować w każdym wieku, ale jest wiele takich schorzeń, których patomechanizm wynika przede wszystkim z upływu czasu.

Czytaj więcej: Oczy w jesieni życia

Czym się kończy słuchanie Hipokratesa

Alicja Barwicka

Chociaż wydaje mi się, że studiowałam dopiero co, a tajniki okulistyki zgłębiałam zaledwie przed chwilą, prawda jest nieco bardziej skomplikowana. Studia ukończyłam 40 lat temu, czyli w okresie przedpotopowym. To były czasy, w których powtarzanie roku było bardzo źle widziane, a urlopy zdrowotne, dziekańskie i pewnie jeszcze jakieś świadczyły o podejrzanym statusie delikwenta. Dlatego większość z nas po określonym przepisami prawa sześcioletnim okresie nauki odbywała staż lekarski w zakresie podstawowych specjalności, a po jego zakończeniu zwyczajnie podejmowała pracę. Niby proste. Ale życie proste bywa bardzo rzadko. W związku z tym, żeby dokładnie wiedzieć, co jako lekarze mamy robić, składamy przysięgę.

Czytaj więcej: Czym się kończy słuchanie Hipokratesa

Narodowy Program Wirtualnej Opieki Zdrowotnej

28GdL12 2013660

@Curcuma_Zedoaria

Rogaś siedział zasmucony. Tak bardzo chciał odnieść sukces. Jednak po fali miażdżącej krytyki systemu zdrowotnego, fali, której był współautorem i precyzyjnym wykonawcą, czuł niesmak i nie wiedział, jak ma o sobie myśleć. Był zdezorientowany. On, dziecko szczęścia, ulubieniec mas, ponownie zwyciężył. Ale władza krótko, przy pysku prowadza swoich pupili. Nie wiedział, czemu nagle został odcięty od źródeł. Odstawiony na boczny tor. Boże mój, jakie to niesprawiedliwe i gorzkie.

Czytaj więcej: Narodowy Program Wirtualnej Opieki Zdrowotnej

Nowości w diagnozowaniu i leczeniu schorzeń hematologicznych

Krystyna Knypl

Uczestnictwo w Lymphopma Workshop wiosną 2014 r. w Scottsdale skłoniło mnie od śledzenia postępu leczenia tej grupy nowotworów. Doroczny kongres American Society of Hematology jest bardzo dobrą okazją do poszerzenia wiedzy w tym zakresie. Wchodzę więc na stronę http://www.hematology.org/About/ i rozpoczynam zgłębianie tematu. Przede wszystkim dowiaduję się, że towarzystwo liczy ponad 15 000 członków pochodzących ze 100 krajów i jest najpoważniejszą organizacją naukową zajmującą się schorzeniami krwi.

Czytaj więcej: Nowości w diagnozowaniu i leczeniu schorzeń hematologicznych

Down under, czyli...

8gdl 2 2016660

... pracuję w Nowej Zelandii

Ewa Stojek

Jeszcze kilka lat temu nazwa Nowa Zelandia kojarzyła mi się, tak jak większości Polaków, z filmem Władca Pierścieni i z tym, że jest to baaardzo daleko. Później, kiedy zaczęłam latać na dyżury do Wielkiej Brytanii i moi znajomi z pracy, pokazując zdjęcia, opowiadali o wspaniałych wakacjach, brzmiało to jak opis raju na ziemi, do którego codzienne troski nie mają dostępu.

Czytaj więcej: Down under, czyli...

Ordynacja antybiotyków przez wirtualnych lekarzy

Na łamach „JAMA Internal Medicine” 26 maja 2015 r. opublikowano doniesienie dr Lori Uscher-Pines i wsp. zatytułowane Antibiotic prescribing for acute respiratory infections in direct-to-consumer telemedicine visitors, w którym poruszane jest zagadnienie przepisywania antybiotyków podczas wirtualnych konsultacji. Choć ciągle z trudem akceptujemy ten rodzaj „badania” pacjenta, to musimy się pogodzić, że telemedycyna będzie się rozwijała. Autorzy doniesienia objaśniają, że jest to usługa dostępna całodobowo, a miarą jej popularności jest udzielenie ponad 1 mln wirtualnych porad w 2014 roku w Stanach Zjednoczonych. Usługi są tańsze i wygodniejsze dla pacjenta – podkreśla się w opracowaniu.

Czytaj więcej: Ordynacja antybiotyków przez wirtualnych lekarzy

Wstydliwy problem łóżkowy

Baba400

Krystyna Knypl

Łóżko to ważne miejsce w życiu każdego człowieka. Choć więcej energii i uwagi poświęcamy temu, co na jawie, to dobry sen właśnie daje nam siłę do realizacji zadań czekających na nas w rzeczywistości. Przygody łóżkowe kojarzone są zwykle jednoznacznie. Nie zawsze jednak i nie tylko to, co wszyscy mają na myśli, może nam przydarzyć się w łóżku. Jedną z niespodzianek łóżkowych jest spotkanie z nieproszonym gościem.

Czytaj więcej: Wstydliwy problem łóżkowy

Gdy lekarz nie czuje się dobrze…

International Conference on Physician Health. From Awarness to Action

Krystyna Knypl

Od czasu gdy wymyślono powiedzenie „Medice, cura te ipsum”, niezwykle trudno się przebić z tematem lekarskiego zdrowia nie tylko do świadomości społeczeństwa, ale także do samych lekarzy.

Jak wykazały wyniki ankiety „Lekarze – jacy jesteśmy”, przeprowadzonej przez Konsylium24.pl, zaledwie 24% kolegów ocenia swój stan zdrowia na poziomie poniżej dobrego (tzn. jako dostateczny lub zły). Tymczasem jak wskazują wyniki opublikowanego ostatnio raportu GUS, aż 42% obywateli zwanych pacjentami ocenia swój stan zdrowia na mniej niż dobry. Gdy te narzekania pacjentów i chorobliwy optymizm doktorów zestawimy z czymś obiektywnym, jak na przykład średnia długość życia, poczujemy się lekko nieswojo. Średnia długość życia Polaka bez dyplomu lekarskiego wynosi 76 lat (dane Banku Światowego z 2010 roku).Tymczasem według danych Śląskiej Izby Lekarskiej zrzeszeni w niej lekarze żyją średnio 68 lat. Jak widać „polski pacjent” dużo potrafi – nawet przeżyć swojego doktora!

Czytaj więcej: Gdy lekarz nie czuje się dobrze…

Ja i medycyna

natropie1gdl 6 2013200

Gdy nie możesz zostać królem – zostań lekarzem (hinduskie)

Na tropie Asklepiosa*

GNglowka1100

Eugeniusz Niemiec

Na rozdrożu

Problem wyboru zawodu staje przed młodym człowiekiem zazwyczaj 1-2 lata przed maturą. W rodzinnym gronie zaczyna się wałkowanie rozmaitych możliwości, rozpatrywanych pod kątem ambicji rodziców, względów materialnych i możliwości uzyskania zatrudnienia, szczególnych uzdolnień kierunkowych, czy też tzw. powołania. Współcześnie do tych elementów dochodzi jeszcze troska o wybór rodzaju szkoły, a w dalszej perspektywie wybór miejsca ewentualnej emigracji zarobkowej. Nieliczni i stosunkowo zamożni wybierają od razu studia zagraniczne, mające im ułatwić przyszłe ustawienie się w zawodzie.

Czytaj więcej: Ja i medycyna

Zakażenie emocjonalne

Krystyna Knypl

Jest to proces przenoszenia stanów emocjonalnych lub nastroju między ludźmi. Emocje są zaraźliwe – wiadomo od dawna. Uważa się, że pierwszy zwrócił na to uwagę Carl Gustav Jung w 1935 roku podczas jednego ze swoich wykładów. Wszyscy spotkaliśmy się z zaraźliwym śmiechem. To skądinąd sympatyczne zjawisko jest współcześnie wypierane przez zaraźliwą nienawiść. Wszystkie takie zjawiska są określane mianem zakażenia społecznego. Rozważania o zakażeniu społecznym były modne w XIX wieku, gdy debatowano o zbiorowych histeriach i psychozach.

Zakażenie społeczne obejmuje przenoszenie procesów behawioralnych, poznawczych i afektywnych. Koncentrując się na zagadnieniach związanych z afektem, konieczne jest odróżnienie emocji i nastroju. Uważa się, że nastrój jest zjawiskiem rozciągniętym w czasie, o niewielkim natężeniu, powstającym stopniowo. Trudno określić początek nastroju, jego największe nasilenie oraz zakończenie. Emocje zaś są krótkotrwałe, intensywne, mają wyraźny początek i zakończenie.

Czytaj więcej: Zakażenie emocjonalne

O dogmatach w nauce

16 kwietnia 2013 r. profesor Franz H. Messerli otrzymał za badania nad nadciśnieniem tętniczym doktorat honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego, z którym jest związany od wielu lat. Podczas uroczystości wygłosił piękny wykład, którego fragment przytaczamy:

Czytaj więcej: O dogmatach w nauce

Bioniczna trzustka

bg bionicpancreas300

American Diabetes Association 2014

Przełom w leczeniu cukrzycy typu 1?

Krystyna Knypl

Doroczny kongres American Diabetes Association, który odbył się w dniach 13-17 czerwca 2014 roku w San Francisco, obfitował w wiele interesujących doniesień naukowych. Największe nadzieje dla chorych na cukrzycę przyniosła wiadomość o bardzo obiecujących wynikach pracy nad bioniczną trzustką. Czym jest bioniczna trzustka? U kogo może być zastosowana? Jak doszło do jej skonstruowania?

Czytaj więcej: Bioniczna trzustka

Polska babcia szwedzkiej babci na misji w Korei

babciaimg061660

Swoją babcię lekarkę, doc. dr n. med. Alinę Wierzbowską, wspomniała Hanna Michnik na naszych łamach przed czterema laty (GdL 2/2012, s. 55), pisząc: W połowie lat 50. Babcia, mając 50 lat, wyjechała z ekspedycją lekarską do Południowej Korei (była najstarszym uczestnikiem wyprawy). Tekst ilustrowało kilka archiwalnych fotografii. Dziś mamy więcej zdjęć z tej misji w Korei. Publikujemy większość z nich, mimo że nie wszystkie są opatrzone podpisami.

Redakcja

Czytaj więcej: Polska babcia szwedzkiej babci na misji w Korei